Tak działa Bóg (fragment książki)

Nowe „Zasady Ogólne”

Jaki ma być następny krok?

Odpowiedź nie była trudna. Szereg krajów prosiło Sekretariat w Rzymie o zorganizowanie „kongresu światowego” z okazji roku maryjnego (1954). Propozycja wydawała się odpowiednia i można byłoby ją połączyć z pierwszym zebraniem nowej Federacji Światowej.

Zgromadzenie w Rzymie i Newark

Zorganizowany przy pomocy włoskich przyjaciół Kongres był wspaniałą manifestacją, religijną i artystyczną, możliwą jedynie w Rzymie.

Dzienniki pisały o „historycznym zgromadzeniu”.

Określenie to bardziej jeszcze można zastosować do spotkania jakie odbyło się na Uniwersytecie Gregoriańskim, gdzie po raz pierwszy spotkała się Rada Główna Federacji Światowej. Uniwersytet ten to bezpośrednia kontynuacja Kolegium Rzymskiego, gdzie rozpoczynał swą działalność Leunis 400 lat temu. Czyż mogło być lepsze miejsce w świecie, w którym Federacja Światowa mogła rozpocząć swoją działalność? Pierwsi delegaci od razu zrozumieli swoje zadanie, w pełni świadomi swej niezależności i odpowiedzialności. W atmosferze poszukiwań opracowali program spotkania i zorganizowali wybory do Rady Wykonawczej. Uczyniono pierwszy krok w stronę „odnowy w skali światowej”, jak czytamy w programie.

Zgromadzenie Ogólne w Newark, w roku 1959, odbyło się również przy okazji wielkiego kongresu. Dokonał się na nim ogromny krok naprzód. Większość uczestników była zakwaterowana na terenie campusu Uniwersytetu Selton Hali. Stąd mieli oni, większą, niż w czasie spotkania w Rzymie, możliwość wzajemnych kontaktów, komunikacji i dzielenia się. Uczestnicy kongresu, podzieleni na około siedemdziesiąt małych grup, poszukiwali dróg odnowy Sodalicji Mariańskich.

Atmosfera tego Zgromadzenia Ogólnego napawała nadzieją. Wiele wystąpień cechował duch odwagi. Każdy pragnął gruntownej i szybkiej odnowy. Podczas jednego z rozlicznych spotkań nieformalnych, szczególnie reprezentatywnego, wszyscy podkreślali swe pełne zaufanie do Sekretariatu w Rzymie i powierzyli jemu bezzwłoczne przygotowanie nowych reguł wspólnych. Był to pierwszy krok w kierunku opracowania Zasad Ogólnych.

Intencje z Newark były bardziej niż usprawiedliwione. Dwie wojny światowe zasadniczo zmieniły społeczność ludzką, a my nadal kierowaliśmy się regułami z roku 1910. Wiatach 1951 do 1959 wiele podróżowałem i poznałem te pragnienia wyrażane w różnych krajach, aż nazbyt dobrze. Lecz teraz było to więcej niż życzenie, był to mandat udzielony przez oficjalne ciało.

Wróciłem do Rzymu z udzielonym mandatem, ale również i z problemem. Dotychczas jedynie Generał Towarzystwa miał władzę ustanawiania nowych reguł wspólnych. Ta norma stała się nieaktualna po utworzeniu Federacji Światowej, lecz z prawnego punktu widzenia nadal obowiązywała.

Powiadomiłem ojca Janssensa o mandacie, nie poruszaliśmy tego problemu, ponieważ on, wybitny znawca w dziedzinie prawa kanonicznego, znał go lepiej aniżeli ktokolwiek inny.

Jego decyzja była taka, jakiej oczekiwałem: Skoro wszyscy się zgadzają, działaj. Było to uznanie niezależności Federacji Światowej na osiem lat przed zatwierdzeniem nowych struktur prawnych.

Dzięki spotkaniu w Newark oraz postawie ojca Janssensa mogliśmy rozpocząć opracowywanie Zasad Ogólnych.

Szczególnie po Kongresie w Rzymie, w roku 1954, ojciec Janssens, stał się żarliwym promotorem Federacji Światowej. Stale zachęcając, nigdy nie interweniując, pomagał we wszystkim. Szczególnie wyraźnie doświadczyliśmy tego w roku 1962. Artykuł pierwszy Statutu mówił, że Federacja Światowa ma swoją siedzibę w Rzymie. Dla zapewnienia upragnionej jedności między Federacją Światową i Towarzystwem Jezusowym, ten sam Statut stwierdzał, że osoba odpowiedzialna za Sekretariat Jezuitów, winna być vice-asystentem kościelnym Federacji Światowej. Oczywistym było, że w Sekretariacie Jezuitów mogłoby znaleźć się miejsce na siedzibę Federacji Światowej. Jednakże takie rozwiązanie, z powodu klauzury, nie było praktycznie możliwe. Trzeba było znaleźć inne miejsce na siedzibę sekretariatu, co okazało się trudne. Nieoczekiwanie, zwolniło się duże pomieszczenie z oddzielnym wejściem, należące do Kurii Jezuitów. Wielu pragnęło urządzić tam swoje biuro, ale ojciec Janssens zadecydował: „to jest dla Federacji Światowej...” Dzięki hojności jednego z dobrych przyjaciół wnętrzne przebudowano i odnowiono pod artystycznym kierunkiem ojca Noyons. Miejsce było idealne: blisko Watykanu i miasta, łatwy kontakt z Kurią Jezuitów i jej licznymi gośćmi.

Ojciec Janssens umiera 5 października 1964 roku. Jego następca ojciec Arrupe, wybrany w roku 1965, utrzymuje te ustalenia. Nie tylko miejsce jest idealne, doskonałe są także stosunki miedzy jezuitami a Federacją Światową.

Proces rozeznawania „Zasad Ogólnych”

Historycy i dokumenty papieskie wielokrotnie podkreślały, że reguły Sodalicji Mariańskich wypływają z ich doświadczenia w przeszłości. Pierwsze grupy zaczynały swe istnienie bez reguł, wychodząc od życia, czerpały inspiracje nie z systemu Towarzystwa Jezusowego, ale dynamicznego ducha nowego zakonu. Rozpoczęły one swoją działalność w roku 1540, a pierwsze reguły pochodzą z 1574 roku.

Podobnie i z Zasadami Ogólnymi. Nie powstały one przy biurku, ale są owocem żywego doświadczenia, nie tylko doświadczenia drugiej tradycji, ale również doświadczenia nowych grup na całym świecie. Wszystkie grupy podążały za wskazaniem Piusa XII, i tak właśnie rozpoczął się proces odnowy Sodalicji Mariańskich, poprzez Ćwiczenia Duchowne, będące pierwotnym źródłem autentycznego ducha Sodalicji.

W Stanach Zjednoczonych przebudzenie to zaczęło się od odważnego doświadczenia Sodalicji Mariańskiej na uniwersytecie Johna Carrolla w Cleveland. W 1951 roku, pomimo silnych protestów, zaproszona na 8-dniowe rekolekcje zamknięte studentów i młodych pracowników naukowych. Dotychczas były one wyłącznie zarezerwowane dla księży, zakonników i zakonnic. Przyniosły one bardzo pozytywne rezultaty, powtarzano je więc każdego roku. Ten przykład znalazł naśladowców w całych Stanach, a liczba uczestników rekolekcji ciągle wzrastała. W roku 1959 grupa z Cleveland odprawiła po raz pierwszy 30-dniowe rekolekcje. Owoce były wspaniałe.

W Europie ożywienie Ćwiczeń Duchownych rozpoczęło się bardziej poprzez studia i refleksje. W 1951 roku ojciec Hugo Rahner, znany specjalista, prowadzi dla odpowiedzialnych z terenu Austrii serię konferencji o Ćwiczeniach Ignacjańskich i Sodalicji Mariańskiej. Przetłumaczone na wiele języków, te głębokie, rozważania miały wszędzie ogromny wpływ na odnowę Sodalicji Mariańskich. Jedynym z owoców było rozpowszechnienie się, także i w Europie, praktyki dłuższych rekolekcji.

Podróżując w tych latach poznałem ośrodki odnowy, nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale także w Belgii, Niemczech, Hiszpanii, Meksyku, Japonii, Tajwanie oraz Indiach. We Francji był nawet nowy ruch Groupes de Vie Chretienne, w Anglii Celi Movement, w Kanadzie Centrum Leunisa oraz w Europie Eąuipe Europeene, która podjęła wiele ważnych i niezwykłych inicjatyw.

Kolejną inspiracją odnowy stał się europejski kongres w roku 1963, z okazji czterechsetnej rocznicy Sodalicji Mariańskich. Podczas tego spotkania ojciec Giuliani przedstawił swoją wizję Ćwiczenia Duchowne: fundament duchowości Sodalicji Mariańskich, a ojciec Karl Rahner zafascynował słuchaczy głębokimi rozważaniami o Maryi, Naszej Pani.

Z końcem roku 1959 Sekretariat w Rzymie, rozsyłając pierwszy list do wszystkich federacji, sekretariatów i centrów, zainicjował listowny dialog z ruchem poświęcony sprawie odnowy. Ta światowa konsultacja trwała do roku 1964 i obejmowała stałą wymianę doświadczeń, sugestii i propozycji.

Stopniowo kształtował się zarys Zasad Ogólnych. W roku 1964 były one praktycznie gotowe i mogły być przedstawione Zgromadzeniu Ogólnemu w Bombaju, w grudniu 1964. Lecz pragnęliśmy poczekać do zakończenia Soboru Watykańskiego II, aby przedstawić nowe Zasady w ich ostatecznej formie.

Po Bombaju '64 zamierzano zorganizować następne Zgromadzenie Ogólne w Ameryce Łacińskiej. W związku z tym, że Sobór Watykański II zakończył swoją pracę, a trzeci światowy kongres apostolstwa świeckich miał odbyć się w październiku 1967 w Rzymie, Rada Wykonawcza decyduje, że Zgromadzenie Ogólne będzie miało miejsce w Rzymie, bezpośrednio po tym kongresie. W ten sposób uwzględniano interes delegatów, którzy mieli uczestniczyć w obu spotkaniach.

Czas pomiędzy rokiem 1964 a 1967 wykorzystano dobrze. Nowe konsultacje z szeregiem krajów przyniosły nowe sugestie i propozycje. Projekt Zasad zostaje jeszcze bardziej ulepszony: staje się bardziej zwięzły i jasny.

Wstęp Zasad jest czymś więcej niż zwykłym wprowadzeniem. Stanowi on centrum, serce całości. Część Pierwsza stanowi pierwszą konkretyzację: jest pierwszym koncentrycznym kręgiem wokół Wstępu. Część Druga jest dalszą konkretyzacją - następnym kręgiem wokół Wstępu i Części Pierwszej. Część Trzecia, zawierająca normy prawne, stanowi ostatnią konkretyzację, ostatni krąg. Tak więc również normy prawne mają być przeżywane w duchu Wstępu, czyli w duchu miłości.

Projekt Zasad, który ukończono w roku 1967 był owocem stałej konsultacji. Jednak ostateczną ich wersję zredagowano w Rzymie, w czasie spotkania poprzedzającego Zgromadzenie Ogólne.

Podczas Zgromadzenia Ogólnego, które odbyło się w Domus Pacis głosowało 140 delegatów z 38 krajów, spośród nich 62 było uczestnikami Kongresu apostolstwa świeckich. Po raz pierwszy w historii Sodalicji Mariańskich, wspólnota światowa opracowywała własne dokumenty. Zaproponowano 33 poprawki do projektu Zasad, ale po dyskusji tylko 10 z nich zatwierdzono i włączono do ostatecznego tekstu. Punkt 7, dotyczący służby, zmieniono niemal całkowicie. Po przegłosowaniu każdego punktu Zasad i Statutu, pod koniec trzeciego dnia, Zgromadzenie Ogólne zatwierdziło jednomyślnie cały projekt. Był to moment niezapomniany, wzruszający i radosny. Dokonała się odnowa - dobrze przygotowana i długo oczekiwana - odrodzenie ruchu, „prawie nowy początek”.

Rzym '67 stał się początkiem nowego etapu rozwoju: nowe Zasady Ogólne oraz Statut, nowa nazwa ruchu, nowy tytuł międzynarodowego czasopisma, nowe normy prawne, uznające niezależność Federacji Światowej, która odtąd, w miejsce Prima Primaria, staje się węzłem jedności i gwarantem autentyczności.

25 marca 1968 roku papież Paweł VI zatwierdza zmiany „ad experi-mentum” na trzy lata, a 31 maja 1971 roku, zatwierdza je definitywnie8.

Wspólnota Życia Chrześcijańskiego w Polsce
ul. Rakowiecka 61, 02-532 Warszawa
NIP: 5213137346, REGON: 017235359
tel.: +48 733 734 777
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
nr konta: 22 1020 1013 0000 0202 0328 6929